Bắc Ninh: Đêm diễn xướng Quan họ trên thuyền - “Tứ Hải giao tình“

Tiếp nối thành công từ chương trình đầu tiên vào tháng 8 vừa qua, đêm diễn xướng Quan họ trên thuyền tối thứ Bảy tuần này (23-9) với những làn điệu đằm thắm hứa hẹn mang đến cho nhân dân và du khách gần xa nhiều cung bậc cảm xúc. Chủ đề của tháng 9 này là “Tứ hải giao tình”- mượn từ một câu Quan họ cổ để thể hiện mối giao hòa đầm ấm, trân quý giữa các nghệ nhân, nghệ sĩ với khán giả, đồng thời nói lên tình cảm nồng hậu, thuần khiết, thủy chung bền chặt trước sau như một của người Quan họ...

Nét mới trong đêm diễn xướng

Chương trình biểu diễn Quan họ trên thuyền tối thứ Bảy (ngày 23-9) có thời lượng 75 phút, bắt đầu từ 19 giờ 45 phút, gồm 2 phần: Từ 19 giờ 45 đến 20 giờ, biểu diễn trên sân khấu tiết mục hòa tấu nhạc cụ dân tộc “Nét dạo ngày xuân” và hát đối đáp Quan họ cổ giữa các nghệ nhân Dân ca Quan họ làng Viêm Xá với Thị Cầu (thành phố Bắc Ninh): Câu ra “Tứ hải giao tình”, câu đối “Lan Huệ sánh bầy”. Từ 20 giờ đến 21 giờ, biểu diễn dưới thuyền các tiết mục: “Nhất ngon là mía Lan điền”, “Ngồi tựa song đào”, “Mười nhớ”, “Cây trúc xinh”, “Nam nhi”, “Thuyền mở lái chèo”, “Lý giao duyên”, “Gửi về Quan họ”, “Người ở đừng về”… do các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh thể hiện. Do lượng khán giả trong đêm diễn xướng đầu tiên khá đông nên chương trình của tháng 9 này, BTC bố trí 5 thuyền biểu diễn để bảo đảm khán giả ở các khu vực quanh bờ hồ có cơ hội được thưởng thức và giao lưu với nghệ sĩ. Đặc biệt, khán giả còn có thể tham gia tìm hiểu về văn hóa Quan họ thông qua các câu hỏi do BTC đưa ra.

Định kỳ hàng tháng, các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh sẽ biểu diễn phục vụ khán giả tại Hồ Nguyên Phi Ỷ Lan (thành phố Bắc Ninh).

Định kỳ hàng tháng, các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh sẽ biểu diễn phục vụ khán giả tại Hồ Nguyên Phi Ỷ Lan (thành phố Bắc Ninh).

Định kỳ hàng tháng, các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh sẽ biểu diễn phục vụ khán giả tại Hồ Nguyên Phi Ỷ Lan (thành phố Bắc Ninh).

Mong muốn mang đến cho công chúng yêu mến Quan họ một không gian âm nhạc đậm tình đất, tình người Bắc Ninh-Kinh Bắc, các cấp, ngành, đơn vị đã chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện liên quan nhằm giúp khán giả có tâm thế thoải mái khi thưởng thức chương trình. Ông Lê Mạnh Thắng, Giám đốc Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh chia sẻ: “Được sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh cũng như những phản hồi tích cực từ phía khán giả sau chương trình biểu diễn đầu tiên, nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Dân ca Quan họ đều rất phấn chấn và mong muốn tiếp tục được biểu diễn cống hiến. Mặc dù còn một số khó khăn nhất định về trang thiết bị âm thanh, ánh sáng, nhưng chúng tôi xác định chương trình biểu diễn Quan họ trên thuyền định kỳ hàng tháng là một sự kiện văn hóa quy mô của tỉnh. Chính vì vậy, tập thể cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công nguyện “cháy” hết mình để mang đến những cung bậc cảm xúc tươi mới cho khán giả đồng thời khoe được những vẻ đẹp lấp lánh của Di sản văn hóa Quan họ”.

Được biết, sau chương trình thứ nhất, các cấp, các ngành đã rút kinh nghiệm, chỉ đạo khắc phục những hạn chế để những chương trình sau diễn ra thành công, đáp ứng tốt nhu cầu thưởng thức của của nhân dân.

Những sắc cốt lấp lánh của Quan họ hát thuyền

Theo quy luật phát triển nội tại của Quan họ là thường xuyên sáng tạo cái mới, sàng lọc cái cũ cho phù hợp với con người, cuộc sống từng giai đoạn lịch sử. Chính vì thế mà trong khi hầu hết các dân ca khác chỉ có một hoặc một vài làn điệu với 1 hình thức thì Dân ca Quan họ phát triển tới 213 làn điệu khác nhau với 4 hình thức trình diễn để vừa đáp ứng nhu cầu thường xuyên và toàn diện của “Nghề chơi Quan họ” đồng thời song hành, thích ứng với từng hoàn cảnh cụ thể.

Một số hoạt động bên lề
- Các trò chơi dân gian: Bịt mắt đập niêu, bịt mắt đánh trống, bịt mắt đập bóng bay, đi cà kheo, ném ống bơ, ném vòng, nhảy sạp, nhảy dây…
- Các trò chơi hiện đại: Tô tượng, trượt patin, đi xe thăng bằng.
- Biểu diễn ca-múa-nhạc: Nhảy hiphop, nhảy dân vũ, khiêu vũ, ban nhạc đường phố biểu diễn trống, ghi ta…
- Quầy bán hàng gây quỹ từ thiện: Bán đèn ông sao, đèn kéo quân…
Có 3 điểm gửi xe miễn phí
Để tạo thuận lợi cho người dân và du khách thưởng thức chương trình, BTC bố trí 3 điểm gửi xe miễn phí tại: Bảo tàng tỉnh (Số 2, đường Lý Thái Tổ), Trung tâm trợ giúp pháp lý (Số 8, đường Phù Đổng Thiên Vương), Hội Người Cao tuổi (Số 62, đường Hai Bà Trưng).

Bốn hình thức trình diễn của Dân ca Quan họ là: Hát thờ, hát canh, hát chúc-hát mừng và hát hội, mỗi hình thức đều có lề lối nghiêm ngặt, quy chỉnh. Trong đó, hát Quan họ trên thuyền thuộc hình thức hát hội, nghĩa là ca cầu may, cầu vui cho nên chỉ ca các giọng lẻ, giọng giao duyên có nội dung liên quan tới sông nước đến khi mãn cuộc hát thuyền ở chặng cuối cùng thì ca câu giã bạn. Nhà nghiên cứu Quan họ Lê Danh Khiêm nhận định: “Một số loại hình dân ca khác cũng có hát dưới thuyền như hát Ví trên sông nước, hát Ghẹo trên mặt đồng chiêm trũng… song chỉ có Dân ca Quan họ Bắc Ninh, hình thức ca dưới thuyền mới phổ biến với lề lối rất quy chỉnh, nghiêm ngặt”.

Ngày nay, hình thức hát Quan họ trên thuyền phổ biến trong các ngày hội làng, thậm chí vượt khỏi phạm vi các làng Quan họ gốc với lực lượng tham gia khá đa dạng từ chuyên nghiệp đến các đội Quan họ nghiệp dư. Do bối cảnh đời sống đương đại có những thay đổi nên hình thức hát Quan họ trên thuyền cũng có đôi nét biến tấu để phù hợp. Hát Quan họ trên thuyền bây giờ không còn hát đối đáp như xưa mà thường được kết cấu như một chương trình ca nhạc được sân khấu hóa với các tiết mục đơn ca, song ca, tốp ca và có nhạc đệm. Thuyền biểu diễn cũng không phải thuyền thúng mà sử dụng thuyền tôn được trang trí họa tiết, có gắn đầu rồng… Đó là một sự bảo tồn song hành với sáng tạo trên cơ sở kế thừa từ quy luật phát triển nội tại của Quan họ truyền thống.

Dân ca Quan họ Bắc Ninh với sức sống trường tồn, bền bỉ đang hoà trong nhịp thở của thời đại. Vẻ đẹp của những sắc cốt lấp lánh tỏa ra trong những đêm diễn xướng Quan họ trên thuyền sẽ luôn là “vầng sáng” thu hút và tạo ấn tượng bền sâu với bè bạn muôn phương mỗi khi về Bắc Ninh. Đêm mai, khi tiết trời mùa thu tràn miền Kinh Bắc, người dân, du khách muôn phương sẽ lại được đằm mình trong những điệu dân ca Quan họ đặc sắc, tinh túy để rồi lại vấn vương, hẹn chờ những chương trình sắp tới. 

Thuận Cẩm / baobacninh.com.vn

Từ khóa: quan ho bac ninh hat dan ca

Tin nổi bật
Tin mới nhất
tin tuc